www.kraisak.net

บทที่ ๗ ข้อสรุปและข้อเสนอแนะ

คณะกรรมการอิสระเพื่อตรวจสอบ ศึกษา และวิเคราะห์ การกำหนดนโยบายปราบปรามยาเสพติดให้โทษและการนำนโยบายไปปฏิบัติจนเกิดความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย ชื่อเสียง และทรัพย์สินของประชาชน (คตน.) ได้ดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงเบื้องต้นแล้ว ขอสรุปผลดังนี้

ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ - เมษายน ๒๕๔๖ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้ดำเนินนโยบายปราบปรามยาเสพติด ด้วยการใช้นโยบายที่แข็งกร้าว ดังที่ทราบกันว่าเป็น การประกาศสงครามขั้นแตกหักเพื่อเอาชนะยาเสพติดและการกำหนดนโยบายของผู้นำประเทศดังกล่าวได้ใช้วิธีการหลายรูปแบบในการสั่งการที่เป็นการกระตุ้น ปลุกเร้า เพื่อให้เจ้าหน้าที่ของรัฐและผู้ที่เกี่ยวข้องได้ตระหนักถึงความรุนแรงของปัญหายาเสพติด หากผลของการดำเนินนโยบายดังกล่าวเป็นไปตามหลักนิติรัฐแล้ว นโยบายและการดำเนินนโยบายการปราบปรามยาเสพติดนั้นคงเป็นสิ่งที่ได้รับคำชื่นชม แต่กระบวนการมอบนโยบายของผู้บริหารประเทศกลับเป็นไปในทิศทางที่สร้างความเข้าใจผิดให้กับผู้ปฏิบัติว่าตนมีอำนาจที่จะจัดการในทุกรูปแบบเพื่อให้ปัญหายาเสพติดหมดไป อีกทั้งผู้บริหารประเทศยังแสดงเจตนาให้เห็นด้วยว่าหากผู้ปฏิบัติตามนโยบายไม่สามารถดำเนินการให้เป็นไปตามนโยบายได้ย่อมต้องได้รับผลกระทบต่อตำแหน่งหน้าที่ทางราชการ ซึ่งการกำหนดนโยบายในลักษณะเช่นนี้นำมาซึ่งความกดดันอย่างยิ่งของผู้ที่ต้องปฏิบัติตามนโยบาย

เมื่อผู้ปฏิบัติตามนโยบายมีความจำเป็นต้องดำเนินการใดๆไม่ว่าจะเป็นเพราะการ ถูกจูงใจหรือถูกบีบบังคับก็ตาม เป็นผลให้วิธีการนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติเกิดความผิดพลาดด้วย เช่น การเร่งจัดทำ บัญชีบุคคลที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด การกำหนดนโยบายให้ผู้ปฏิบัติระดับล่างทำการลดรายชื่อในบัญชีบุคคลที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดด้วยเวลาอันจำกัด และที่สำคัญคือ เป็นการสร้างความเข้าใจที่สับสนระหว่างการทำงานที่ให้ได้ผลสำ เร็จตามเป้าหมายสูงสุด กับการทำ งานที่ต้องยึดถือหลักธรรมาภิบาล จึงเห็นได้ว่าการดำเนินนโยบายการปราบปรามยาเสพติดก่อให้เกิดผลหลายประการและที่เห็นชัดที่สุดคือ การสูญเสียชีวิตประชาชนพลเรือนเป็นจำนวนมากในช่วงระยะเวลาเพียงแค่สามเดือน

ผลกระทบจากการดำเนินนโยบายปราบปรามยาเสพติดที่ผิดพลาดดังกล่าว นอกจากจะก่อให้เกิดความสูญเสียกับประชาชนพลเรือนของประเทศไทยโดยตรงแล้ว ยังก่อให้เกิดความสูญเสียที่ร้ายแรงกับประเทศชาติเช่นกัน เพราะประเทศไทยต้องตกเป็นที่วิพากษ์ของประชาคมโลก เป็นเหตุให้รัฐบาลไทยถูกเรียกร้องให้มีการไต่สวนหาผู้รับผิดชอบต่อผลที่เกิดขึ้น

คตน.เห็นว่า อาจมีการกระทำผิดทางอาญาเกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นกรณีความรับผิดตามประมวลกฎหมายอาญาหรือความรับผิดตามกฎหมายอาญาระหว่างประเทศว่าด้วยอาชญากรรมต่อมนุษยชาติเกิดขึ้น ในการนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติแต่การหาตัวผู้รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจะต้องมีการตรวจสอบข้อเท็จจริงเพิ่มเติมต่อไปอีก รวมทั้งการศึกษาวิจัยเพื่อหามาตรการป้องกันมิให้การดำเนินนโยบายปราบปรามยาเสพติดที่ผิดพลาดซ้ำแล้วซ้ำอีก และที่สำคัญยิ่งจะต้องดำเนินการศึกษาวิจัยเพื่อกำหนดมาตรการเยียวยาความเสียหายที่เกิดขึ้นแก่ประชาชน ซึ่งการดำเนินการทั้งสองประการนี้อยู่ระหว่างการดำเนินการของ คตน. และจะได้นำเสนอในรายงานฉบับสมบูรณ์ต่อไป

จึงเรียนรายงานมาเพื่อโปรดทราบในส่วนงานที่ คตน. ได้ดำเนินการที่สามารถนำเสนอได้ในขณะนี้ ส่วนงานต่อไปโดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับมาตรการเยียวยาและมาตรการป้องกันนั้น คตน. จะได้รายงานให้ทราบในโอกาสต่อไป

คณิต ณ นคร             ประธานกรรมการ

จรัญ ภักดีธนากุล        กรรมการ

กิตติพงษ์ กิตยารักษ์   กรรมการ

กิตติ ลิ้มชัยกิจ           กรรมการ

วันชัย ศรีนวลนัด        กรรมการ

อุดม รัฐอมฤต            กรรมการ

อุทัย อาทิเวช             กรรมการ

ชาญเชาวน์ ไชยานุกิจ กรรมการและเลขานุการ

ธาริต เพ็งดิษฐ์ กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ